Van een historisch gebouw met een droomlocatie in Amsterdam, maar zonder duidelijke bestemming, tot een van de meest gewilde congresbestemmingen van Europa: de transformatie van de Beurs van Berlage is onlosmakelijk verbonden met de visie van de mensen die haar vormgaven.

Marcel Schonenberg trad in 2009 in dienst bij de organisatie, toen het gebouw net was geprivatiseerd. Zeventien jaar later leidt hij een bruisende ontmoetingsplek die haar deuren opent voor internationale congressen, maar ook voor lokale evenementen voor de inwoners van Amsterdam en haar bezoekers. Een doel dat geworteld is in de filosofie van de architect, en tegelijkertijd stevig gericht op de toekomst.

Het herontwikkelen van zo’n iconisch gebouw op een unieke locatie klinkt voor velen als een geweldige kans. Wat bracht u naar de Beurs van Berlage?

‘Na twee decennia in de vrijetijdsindustrie kreeg ik de vraag om de Beurs van Berlage opnieuw te ontwikkelen, vlak nadat het gebouw door de gemeente was geprivatiseerd. Het voelde bijna onwerkelijk.

Beide mijn ouders zijn in Amsterdam geboren en hadden hun eerste banen heel dicht bij dit gebouw. Met mijn “Amsterdamse” bloed voelt werken in het hart van de stad als een enorme traktatie en dat voelt nog steeds zo.’

Wat was uw eerste indruk van het gebouw en het potentieel ervan?

‘Als kind ben ik ooit tijdens een tentoonstelling stiekem de grote hal binnengeslopen. Hoewel ik meteen weer werd weggestuurd, maakte het een enorme indruk op mij. Datzelfde gevoel kwam terug toen ik er zoveel jaren later opnieuw binnenliep. De grote zalen en de pure architectuur zonder franje, maar met indrukwekkende kunstwerken.

Toen ik in 2009 begon, was de Beurs van Berlage net geprivatiseerd. Het gebouw was daarvoor eigendom van de gemeente Amsterdam en draaide met verlies. Nieuwe aandeelhouders waren aangetrokken en het gebouw werd beschikbaar gesteld voor herontwikkeling.’

De eerste stap was om het gebouw echt te “lezen” en de filosofie van de architect, Hendrik Petrus Berlage, te begrijpen. De essentie ligt in de drie beurshallen: grote zalen omringd door galerijen en aanvullende ruimtes. Vanuit een commercieel vastgoedperspectief zou je kunnen zeggen dat je in die “atria” extra verdiepingen kunt bouwen om meer commerciële ruimte te creëren. Maar zodra je het gebouw en zijn waarde begrijpt, zou je dat nooit doen.

We verhuurden al ruimtes, dus daar zijn we mee doorgegaan. Na verloop van tijd realiseerden we ons dat deze functie eigenlijk het beste bij het gebouw paste. Toen we besloten ons te richten op internationale meerdaagse congressen, viel alles op zijn plaats.

Van het verhuren van zalen ontwikkelden we ons tot een full-service congres- en evenementenlocatie die in elke behoefte voorziet en bekendstaat om haar uitzonderlijke gastvrijheid en klasse.

Tijdens de bouw zei Berlage ooit dat hij geloofde dat het kapitalisme niet eeuwig zou duren en dat hij hoopte dat het gebouw uiteindelijk een ontmoetingsplaats voor mensen zou worden, een palazzo pubblico. Uiteindelijk is dat precies wat wij zijn: een paleis voor publieke, persoonlijke ontmoetingen.

“…het gesprek tijdens een koffiepauze kan soms belangrijker zijn dan wat er op het podium gebeurt.”

Toen u bij de Beurs van Berlage begon, lag de toekomst nog helemaal open en moest het gebouw een nieuwe rol in de stad vinden. Wat was uw missie?

‘Het behoud van het rijksmonument, daar begint het mee. En daar komen onze commerciële activiteiten in beeld: zij maken het mogelijk om dit monument voor de toekomst te onderhouden. Die verantwoordelijkheid nemen we serieus, dat móéten we ook. Het gebouw verdient dat.

Maar ik wist ook dat het niet alleen om het gebouw gaat. Uiteindelijk draait het om de mensen die het bezoeken en de mensen die hen ontvangen. Onze missie is altijd geweest om een locatie te creëren met klasse en oprechte gastvrijheid. Gastvrijheid vanuit het hart, die elke behoefte van onze gasten herkent.

Wij zijn er om elke bijeenkomst in dit monument onvergetelijk te maken.

In een steeds digitalere wereld worden menselijke ontmoetingen steeds belangrijker. Dat mogelijk maken op zo’n bijzondere plek, in het hart van Amsterdam, dat zien wij als onze missie.’

In die zeventien jaar, wat zijn de bepalende keerpunten geweest in de ontwikkeling van de Beurs van Berlage?

‘Allereerst was er de strategische keuze zelf: de ontwikkeling tot congrescentrum. Als rijksmonument was het realiseren van alle noodzakelijke aanpassingen en het installeren van state-of-the-art faciliteiten geen eenvoudige opgave.

Ten tweede was de pandemie, zoals voor velen in onze sector, een bepalend moment. We waren korte tijd bang dat alles digitaal en virtueel zou worden, en we hebben serieus overwogen dat onze rol zoals we die kenden misschien voorbij zou zijn. We maakten zelfs plannen voor ingrijpende strategische veranderingen.

Maar de werkelijkheid bleek het tegenovergestelde. In een digitale wereld geloven wij dat fysieke ontmoetingen alleen maar belangrijker worden; en Covid heeft ervoor gezorgd dat veel meer mensen dat zijn gaan inzien.

Wat ook opmerkelijk is, is hoe consequent we zijn blijven groeien. Het lijkt erop dat we nu in een volgende fase zijn beland waarin die groei versnelt. Voor 2026 hebben we al vijf congressen die normaal gesproken door Europa rouleren, en zij hebben tegen ons gezegd: “We stoppen met zoeken, want er is niets beters. We komen gewoon terug.”’

Er zijn veel invloeden en trends in de evenementenindustrie, zoals Covid, die voortdurende aanpassingen vragen. Hoe is de rol van een congreslocatie in het afgelopen decennium veranderd?

‘De kwaliteit van de ruimtelijke omgeving en de totale beleving spelen een veel grotere rol. Er is steeds meer aandacht voor catering, variatie en duurzaamheid.

De markt erkent nu openlijk dat het gesprek tijdens een koffiepauze soms belangrijker kan zijn dan wat er op het podium gebeurt. Wij faciliteren die momenten tussen sessies door extra ruimtes, hoeken, lobby’s en werkplekken te creëren. Er is een duidelijke verschuiving van het ene plenaire programmaonderdeel naar het volgende, naar meer gevarieerde programma’s waarin de beleving centraal staat.

Elke conferentie of elk evenement vormt een gemeenschap. Er is niets mooier dan aan het begin van een congres op de vloer te staan en te zien hoe mensen elkaar begroeten als oude vrienden. Wat hier gebeurt, is in zekere zin een explosie van kennis en ervaring.

We proberen ook het idee van ‘legacy’ concreter te maken: wat blijft er achter na een congres? Samen met onze partners in de stad werken we er actiever aan om die kennis te verbinden met de lokale gemeenschap.’

Als we naar 2026 kijken, waar staat de Beurs van Berlage vandaag?

‘Het gaat erg goed. We zijn een financieel gezonde organisatie. We genereren een sterke winst en herinvesteren die in het bedrijf en in het behoud van het monument.

Het geheim ligt in onze USP’s: een rijksmonument met een unieke sfeer, gecombineerd met state-of-the-art technische faciliteiten, een locatie in het stadscentrum en 4.500 hotelbedden op loopafstand.

We zijn zeer consistent in onze marktbenadering. We zijn misschien niet de goedkoopste locatie, maar klanten vertellen ons dat onze prijzen passen bij de premiumkwaliteit op een unieke locatie. We willen het vijfsterrenhotel van de MICE-markt zijn, zonder de bedden. Al kunnen we zelfs dat regelen, via onze hotelwaardige services als onderdeel van onze full-service aanpak.

We zijn gegroeid van eenvoudige zaalverhuur naar wat de Beurs van Berlage vandaag is: een compleet concept.’

‘Het mooiste aan mijn werk is dat ik een evenement binnenloop en binnen drie seconden voel of het klopt.’

Wat ziet u als de grootste uitdaging in de komende jaren?

‘Ondanks de groeiende behoefte aan menselijke interactie en onderling begrip, wordt de wereld steeds digitaler. Wij geloven in hybride evenementen als een manier om het bereik van de kennis die hier wordt gedeeld te vergroten, maar de markt is daar nog niet volledig klaar voor.

Hybride betekent in wezen dat je twee evenementen parallel organiseert. Ik zou graag zien dat wij een rol spelen in het begeleiden van de markt richting hybride formats, terwijl de fysieke ontmoeting duidelijk de kern blijft.’

En welke keuzes zullen het volgende hoofdstuk van de Beurs van Berlage bepalen?

‘We werken inmiddels al meer dan anderhalf jaar aan een nieuwe strategie waarin we beter, succesvoller en breder willen worden. We zijn goed op weg om onze doelen te bereiken.

We willen onze positie in de MICE-markt verder versterken. En één principe blijft verankerd: morgen moet altijd beter zijn dan vandaag.’

Na zeventien jaar, waar bent u het meest trots op? Wat motiveert u?

‘Toen we begonnen, waren we een kleine organisatie die net uit een fusie was voortgekomen. Ons huidige DNA, verwachtingen overtreffen, bestond toen nog niet. Ik heb dat gevoel voor service en gastvrijheid vrij nadrukkelijk geïntroduceerd. Inmiddels zit het in alles wat we doen.

Het mooiste aan mijn werk is dat ik een evenement binnenloop en binnen drie seconden voel of het klopt. Wanneer je collega’s hard aan het werk ziet en denkt: ja, daar gebeurt het. Dat geeft enorm veel voldoening.

Ik geniet werkelijk van elke dag bij de Beurs van Berlage. Het maakt me ontzettend trots op wat we als team hebben bereikt.’